Wielblog

LEVS-architecten: “De ‘populistische groene wolk’ rond duurzame bouw moet worden doorgeprikt. Ontwikkelaars en architecten plakken het predikaat duurzaam op hun projecten “zonder onderscheid te maken tussen een decoratieve groenprint op de gevel en daadwerkelijke duurzaamheid”. http://www.bouwprofs.net/forum/topics/duurzaamheid-lijkt-meer-en

Ik ben het met bovenstaande visie zeker eens, zij het met een aanvulling. Hier wordt wellicht de ogenschijnlijke gevoelswaarde bedoeld, waar o.a. de argeloze journalist, zoals LEVS het omschrijft, gevoelig voor is. Het ‘gevoel’ bij duurzaam bouwen is echter cruciaal, en manifesteerd zich al tijdens het ontwerp, ongeacht of het een duurzaam ontwerp of een gangbaar ontwerp betreft. Ontwerpers met een duurzame inslag zullen altijd het onderste uit de kan halen, ongeacht het niveau van het gewenste duurzaamheidskader in het programma van eisen.
Duurzaam bouwen moet je voelen, doen komt dan vanzelf.

In het verleden heb ik verschillende malen met innoverende producten en oplossingen te maken gehad, maar elke keer liepen we op tegen een groot struikelblok: GIW. Door de wil om innoverend bezig te zijn is vaak het GIW omzeild en hebben de betreffende participanten opdrachtgever, producent, verwerker en aannemer gezamelijk de garantie op zich genomen. Hierdoor was het toch mogelijk om die innoverende producten toe te passen, maar het duurt ettelijke jaren voordat het GIW hierin meegaat, ook al blijken al die innovaties succesvol. In de tussentijd kent de bouw absoluut geen volgelingen. Iedereen klampt zich vast aan een star instituut. Het GIW zou voor innoverende oplossingen een aparte catagorie: ‘innoverende oplossingen’ moeten invoeren, zodat de broodnodige innovatie in de bouw toch algemeen ingang kan vinden. Ik denk dat ook producenten van nieuwe producten hier veel profijt van hebben, want bij dezen begint de meeste innovatie.

Duurzaamheid zit in de eerste plaats tussen de oren. En begint daarmee in principe bij ieder mens.
In praktische zin is deze gave en kennis vooral handig voor de opdrachtgever, en noodzakelijk voor architect, bouwer en niet te vergeten installatieadviseur.
Is er een project waarbij alleen de architect duurzaam bouwen promoot, dan kan hij alleen op detailniveau wat zaken doorvoeren. Is de opdrachtgever duurzaam-bewust en architect niet, dan moet je het resultaat ook maar afwachten.
Kortom het idee van duurzaam bouwen moet integraal aanwezig zijn voor een succesvol project. Initiatiefnemer hierin kan iedereen zijn. In mijn praktijk van 20 jaar duurzaam bouwen was dit over het algemeen de architect, overigens doorgaans met enthousiasme overgenomen door hun opdrachtgever. Architecten hadden zich al vroeg verzameld binnen de VIBA (Vereniging voor integraal biologische architectuur).

Als bouwkundig tekenaar is Wiel Rutten lijntrekker van huis uit. Vroeger met potlood of ‘rotring’pen waren het echt ook lijnen, niets meer en niets minder, al werd er soms nog aan de achterzijde van de calque met grijstinten gestoeid. Maar tijden veranderen en veel tekenwerk gebeurt nu 3-dimensionaal op de computer, en met de meest prachtige illustraties. Minder tekenaars konden het werk aan, en vanuit de technische opleidingen blijkt maar een beperkt aantal het vak van tekenaar te kiezen, ofschoon het een prachtig beroep is. Je bent van ontwerpfase tot bouw betrokken en vaak verantwoordelijke bij het gehele proces.
Veel architectenbureaus gaan tegenwoordig op de fles, en wat doen de tekenaars. Die beginnen voor zichzelf. De concurrentie wordt dus steeds groter, maar gelukkig heb ik als bouwkundige mijn specialiteit in Duurzaam Bouwen en Bewonersparticipatie. Al ruim vijftien jaar.
Toch kan ik niet ontkennen. De crisis heeft ook ons te pakken. De vakantie heeft ons goed gedaan, maar ook wij willen weer aan de slag.

Duurzaam bouwen is niet alleen duurzaam materiaalgebruik, maar onder andere ook een duurzaam bouwproces.
Er is al veel winst als het bouwproces onder leiding staat van een onpartijdige partij van initiatieffase tot oplevering. Alle betrokken partijen, architect, aannemer, opdrachtgever, gemeente, bouwadviseurs en energieleveranciers moeten hierbij gezamenlijk hun ambitie vorm geven, en hier ook gezamenlijk voor blijven staan.
Gemeenten moeten inzien dat ongebreidelde grondprijzen de bouwkwaliteit niet ten goede komt. Opdrachtgevers zouden naar de werkelijke kosten van sloop en vervolgens nieuwbouw (veel extra CO2-uitstoot) moeten kijken en vergelijken met duurzame renovatie. Architecten moeten bij het voorschrijven van materialen beseffen dat duurzaam materiaalgebruik tot een leefbaardere woonomgeving leidt.

Wiel Rutten, bouwkundige